حسين مير حيدر
131
معارف گياهى ( فارسى )
سرخ رنگ و در باغچهها براى تزيين كاشته مىشود . اينگونه در سالهاى قبل از 1320 به ايران وارد شده و در باغچهها و گلكارىها كاشته مىشود . پ ) Cotoneaster discolor Pojark . اين درختچه در شاهوار كوه گرگان ، رودبار ، خراسان ، دامنههاى كوه بينالود و تربت جام انتشار دارد . ت ) Cotoneaster hissarica Pojark . اين درختچه در افغانستان ، پاكستان و شمال ايران انتشار دارد . در ايران در جنگل گلستان بين مينودشت و بجنورد و درّه چالوس ، در حسنآباد دشت نظيز و در بانهء كردستان ديده مىشود . ث ) ، Cotoneaster multiflorus Bge . . اين درختچه در جنگلهاى خزر در طالش و در افغانستان ديده مىشود و بين پيرانشهر و سردشت در ارتفاع 1400 متر مىرويد . ج ) Cotoneaster luristanica Klotz . . درختچهاى است كه در كردستان ، اطراف همدان ، نهاوند ، اراك ، دورود ، بيشه در لرستان و بختيارى تا تل خسروا انتشار دارد . چ ) Cotoneaster Kotschyi Klotz . . كه در تركيه و ايران انتشار دارد . در ايران در ارتفاعات الموت و در كرمان در جبال بارز بين بم و جيرفت و در كوه نصر و در اطراف دماوند ديده مىشود . به آب زياد احتياج ندارد و فقط در فصل گرما ، بايد آبيارى شود . 3 . گياه ديگرى كه از آن شيرخشت مرغوب تجارتى گرفته مىشود ، درختى است كوچك كه به فارسى « زبانگنجشك گل » و به فرانسوى Frene fleur و به انگليسى Flowering ash و Monna ash گفته مىشود . اين درخت از خانوادهء Oleaceae و نام علمى آن Fraxinus ornus L . ( non Pall . ) و مترادف آن F . rotundifolia Lam . مىباشد . اين درخت را به هندى « شيرخشت » مىنامند . اين درخت بومى مناطق مديترانهاى و خاور نزديك است و در ايتاليا و سيسيل فراوان مىباشد و شيرخشت مرغوبى به نام شيرخشت سيسيل در تجارت بينالمللى عرضه مىشود و عملا 90 درصد شيرخشت كه در بازار بينالمللى عرضه مىشود احتمالا از اين منبع است . اين درخت در بعضى باغهاى ايران نيز كاشته مىشود . گلهاى خوشهاى سفيد زيبايى دارد . مشخصات و خواص و كاربرد درخت زبانگنجشك گل در بخش خاصى در اين كتاب آمده است . بنابراين در اينجا در مورد اين گياه توضيح مختصرى داده مىشود و بيشتر روى شيرخشت حاصل از آن تأكيد مىشود .